78. Venedik Film Festivali’nden notlar: Savaş biter, acıları sürer

featured

Neden çıktı, cephede neler yaşandı, nasıl gelişip sonuçlandı üzere sorulara cevap arayarak savaşı anlatmaya ya da yer yer şiddetin görsel çekiciliğiyle estetize ederek sahneye koymaya çalışan sinemaların en güzelleri belgesel öğreticilikle yetinirken; en berbatları, his ve heyecan sömürüsü yaparak izleyicisinin hastalıklı eğilimlerini kolay reçetelerle gıdıklayan ticari sinemanın en ziyanlı örnekleridir.

Yaşanan vahşeti tüm çıplaklığıyla görüntüleyerek empati yaratıyor izlenimi gerisinde, aslında endişe, tiksinti, kin, ezilmişlik, hınç üzere hisleri, hatta öç alma ve sadizm üzere olumsuz dürtüleri uyaran bu cins kolay yaklaşımların çok ötesinde, savaş acılarının sürekliliğine farklı biçemler eşliğinde eğilen iki direktör, Altın Aslan adayları ortasında bilhassa dikkat çekti.

Paul Schrader (1946), savaşlara karar ve taraf verenlerin değil, savaşlarda yaşananların ve yaşatılanların ağır yükü altında, savaş bittikten sonra da daima ezilen, acıları hiç dinmeyen çaresiz eski muhariplerin onulmaz yaralarını etkileyici bir lisanla deşiyor.

Geniş kitle Amerikan sinemasının en hoş örneklerinden biri olan “The Card Counter” klasik bir kumarbaz hikayesi üzere başlıyor.

Birçok poker tutkunu üzere çabuk para kazanmak ve gerçek ömrü unutmak için oynadığını söyleyen gizemli William Tell karakterini alacakaranlık yorumuyla daha da ağırlaştıran Oscar Isaac’in yalın oyunculuğunun altını ayrıyeten çizmeliyiz. Paul Schrader’in senaryosunu da kaleme aldığı sinemanın karakterine yüklediği karmaşık ve aksi ruh halleri ortasında inandırıcı köprüler kurmayı başaran Oscar Isaac, en uygun oyuncu mükafatını alacak bütünlükte bir yorum sergiliyor.

O kumarhaneden bu kumarhaneye gidip geliyoruz evvel… Ta ki içine düştüğü onulmaz buhranı intiharla noktalayan Irak savaşı ve Ebu Garib kâbusu mağduru bir silah arkadaşının oğlu, William Tell’in izini bulup gelene kadar…

Lakin bu genç adam, kartları saymakta usta, son derece serinkanlı “oyuncu”, eski komando William Tell’in öğütlerine kulak aşmayı, öç alma dürtüsünden vazgeçemeyince, babasının eski kumandanı karşısında basitçe etkisiz hale getirilecektir…

Kanı beynine çıkan William Tell, temelde hiçbir şeyi değiştiremeyeceğini çok uygun bilse de kendisini ve silah arkadaşlarını “başarılı eleman” yaparak bu pisliklere bulaştıran eski kumandanını, o çok güzel uyguladığı ve çok da düzgün öğrettiği özel metodlarla yüzleştirip cezalandıracaktır… Adaletin gerçekleşmesinin olanaksız olduğunu bile bile cezalandıracaktır… Kapalı hapishane hücrelerinde emir/komuta zinciri içinde gerçekleştirilen o fecî azap gerçeğinin derin izlerini, barış ortamında silmeye hiç lakin hiç yetmeyeceği şuuruyla kavrulsa bile çoktandır yargılayıp verdiği ve unutmaya çabaladığı cezayı, güvenmediği devlet adalet sistemi dışına çıkmak değerine, kendi eliyle infaz edecek; böylelikle üstü kapalı tutulan evrakındaki kabarık savaş kabahatlerine, yeni bir insanlık cürmü hem de barış vakti cinayet cürmü ekleyecektir…

Paul Schrader, Ebu Garib gerçeğini kısaca canlandırıp, vahşetin boyutlarının altını fazla çizmeden duyumsatmayı tercih ederken Ukraynalı direktör Valentyn Vasyanovych (1971) Altın Aslan adayı sineması “Reflection” ile 2014 yılında ülkesini işgal eden Rus ordusunun uyguladığı emsal sistematik azap prosedürlerine, sabit kamerasıyla kaydettiği orta aralı planlar eşliğinde uzun uzun eğiliyor…

Schrader ve Vasyanovych, farklı yaklaşımları ve anlatım lisanları gerisinde, temelde buluşuyorlar; önemli hususları sorumlulukla ele alarak ihtimamla irdeleyen yaratıcı sinemasının özünde birleşiyorlar…

Bilek gücüyle kazanılan mert savaşlar efsanesinin, uzun ömürlü büyük bir tarihi palavra olduğuna inanmak istemeyenler kaldıysa hâlâ, bu iki sineması de izlemeleri âlâ olur…

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Uygulamayı Yükle

Uygulamamızı yükleyerek içeriklerimize daha hızlı ve kolay erişim sağlayabilirsiniz.

Giriş Yap

Haxgala ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin